Overzicht

Periode: 1959 - 1966
Plaats(en): Groningen
Adres: Helperwestsingel 92-94, Groningen
Status: gestopt

Zoek in site

U bent hier: Home Podia 't Krotje

't Krotje

Rock-‘n-roll wordt populair

De doorbraak van Elvis Presley midden jaren vijftig, met hits als That’s All Right, Mama en Heartbreak Hotel, wordt wel gezien als het begin van de popgeschiedenis. Hij maakt rock-‘n-roll populair en daarmee is de term popmuziek verklaard. Het wordt vooral de muziek van de jeugd, terwijl veel ouderen de voorkeur blijven geven aan de jazz.

Jeugdclub De Pelikaan

De basis voor het eerste Groninger poppodium wordt onbewust gelegd in het Prinsenhof. Hier is in de jaren vijftig het Natuurhistorisch Museum gevestigd en Tonny Veuger werkt er als conservator. Hij haalt ‘hangjeugd’ uit de omgeving van de schouwburg binnen. Via hem en de schoolbioloog De Jonge wordt een lokaal geregeld.  Hier worden de nieuwste plaatjes gedraaid, ontmoet men de leukste meisjes c.q. jongens en danst men tot in de spreekwoordelijke morgen.

De club krijgt de naam "De Pelikaan" en trekt veel jongeren. Zoveel, dat dit onmogelijk verborgen kan blijven voor de verantwoordelijke ambtenaren en die maken dan ook een eind aan deze bijeenkomsten. Schoolbioloog De Jonge vraagt daarom in april 1958 aan het gemeentebestuur om een andere ruimte voor de ‘jeugdclub’. Behalve De Pelikaan is ook de Algemene Jongeren Organisatie, een afsplitsing van de Vereniging Indische Nederlanders, op zoek naar een honk.

 

 

 


RTV Noord programma ''t Krotje Story ' door Beno Hofman op Youtube

Moderne Jeugd- en Jongeren Sociëteit

Pas in het najaar van ’59 komt makelaardij De Gids met iets voor de beide organisaties: Helperwestsingel 92-94. Deze oude boerderij, die gedeeltelijk nog wordt bewoond door de familie Jager, staat op de nominatie te worden gesloopt in verband met de aanleg van de Hora Siccamasingel en de bouw van flatwoningen (uiteindelijk in 68-’71 gerealiseerd door aannemer Jansen). Er is weing kans op lawaaioverlast, want het pand ligt bijna te midden van landerijen: de woonwijken de Wijert en Corpus den Hoorn zijn nog niet gebouwd. 

Hoewel de officiële naam ‘Moderne Jeugd- en Jongeren Sociëteit’ wordt, spreken de jongeren vanwege de slechte staat van het onderkomen spoedig over 't Krotje. De leiding is in handen van Tonny Veuger en zijn broers en Krijn. De activiteiten die de MJJS/Krotje organiseert zijn zeer divers, van discussiebijeenkomsten en een autoknutselclub tot boks- en danslessen. Dat het Groningens eerste poppodium wordt, is voor een belangrijk deel te danken aan Bé Veuger, die voorheen manager is van Little Ritz & The Rocking Butterflies en in 1960 de Rocking NV opzet, het eerste Groninger ‘popburo’.

Sex, drugs en rock 'n roll

't Krotje beantwoordt in die tijd precies aan de nog onuitgesproken behoeftes van de Groninger jeugd. Een paar weken na de start bezoeken honderden jongeren het pand, waarvan de oppervlakte niet groter is dan twintig vierkante meter. Verhalen over uitbundige dans- en muziekfeesten gaan als een lopend vuurtje door de stad. Veel ouderen bekijken 't Krotje dus met argusogen, ondanks dat de sociëteit alcoholvrij is. In de overspannen verbeelding van de burgerman is 't Krotje een oord van sex, drugs en rock 'n roll, waar men zijn kinderen zover mogelijk bij vandaan moet houden. Bé Veuger moet hierom vaak een bemiddelende rol spelen om ouders gerust te stellen.

Het nieuwe Krotje

Het succes is zo groot dat de Veugers wegens ruimtegebrek elders ook activiteiten gaan organiseren: eerst in het buurtcentrum in de Violenstraat en later in de Harmonie, de Korenbeurs en de hallen van de Groenteveiling aan de Peizerweg. Onder het motto "Op straat zoeken wij liever geen verpoos: helpt ons mee aan een nieuwe soos!" wordt bij de gemeente om een grotere ruimte gevraagd. Gelukkig komt begin 1961 een naastgelegen fabrieksruimte beschikbaar door de verhuizing van N.V. LAMAF Kunststoffen. Het nieuwe Krotje is ongeveer vijf keer zo groot, waardoor er voortaan officieel 300 (maar soms nog enkele honderden jongeren meer) naar binnen kunnen.

De meeste lokale en regionale bands uit die tijd komen langs. Natuurlijk Little Ritz & the Rocking Butterflies, maar ook Danny and his Jaguars, Shorty & The Stormers, The Black Shadows, The N. V. ' s, De Meteors, Dicky and the Jokers, Gerry and the Mads, M. M. and the Fellows, MAF, Rony and the Screamers, The Black Diamonds, The Chums, The Eagle Five, The Humps, The Javelins, The Rocking Hurricanes, The Skyscrapers, The Survivors, The Ventunes, The Weedons, The Yellow Devils, ze spelen allemaal in 't Krotje.

Verzet tegen de gevestigde orde

Midden jaren zestig vinden belangrijke veranderingen plaats. In de samenleving neemt het verzet tegen de gevestigde orde toe. Het is de tijd van provo’s en hippies, met als kenmerken de langere haren en de opkomst van drugs. De veranderingen hebben ook invloed op de Groninger popgeschiedenis. 't Krotje wordt een stichting en jongeren vinden ook andere plekken om bij elkaar te komen, zoals koffiehuis Adam Appel en Tour 66.

Krotje bloedt dood

De veranderingen worden geïllustreerd door de opkomst en ondergang van Tour ’66 in de Gelkingestraat. Dit jeugdhonk wordt opgezet door de nieuwe  Stichting Centrum, met Krotje-mensen als Tonny en Bé Veuger. Het zaaltje op de 1e verdieping is bedoeld voor ‘vertoningen, voorstellingen, uitvoeringen, spel of enige andere vermakelijkheid’, maar met het optreden van Cuby & the Blizzards bij de opening op 5 mei ’66 wordt direct duidelijk dat 'de Tour' vooral een poppodium zal zijn. Gebrek aan geluidswerende voorzieningen en financiële problemen betekenen binnen het jaar het einde van Tour ’66. Met het doodbloeden van 't Krotje, niet lang daarna, wordt in feite de eerste fase van de Groninger popgeschiedenis afgesloten.

Bron: K. van Krimpen / Poparchief

Bart de Vries maakt als huisfotograaf, van Groningens eerste poppodium 't Krotje tussen 1961 en 1963 foto's die 't Krotje nog onsterfelijker maken dan het al was. Hij legt de popcultuur van dat moment vast en raakt met zijn foto's het hart van zijn tijd. Met dank aan hem dat Poparchief Groningen die schitterende foto's mag laten zien op deze website.

 

Hieronder een bijdrage van Gerard Groothuis naar aanleiding van een interview met Edo Hut en Henk Homan.

Het Krotje in Helpman, de legende

Over de beginjaren van het Krotje, de legendarische rock ’n roll en beat-sociëteit "aan de Helperwestsingel in Helpman, doen vele verhalen de rondezoals het verhaal dat het allemaal is begonnen aan de Schoolholm in Groningen als een opvang voor kinderen van de thuiswerkende prostituees in die buurt.

Edo Hut (1942) en Henk Homan (1942), destijds schooljongens uit de buurt achter het Schuitendiep en betrokken vanaf het prille begin, vertellen een ander verhaal.

Prinsenhof

Als Edo Hut de zes klassen van de lagere school heeft doorlopen, slaat in de zevende klas de verveling toe. Hij bezoekt liever het Natuurhistorisch Museum, dat samen met de Radio Omroep Noord en Oost (RONO) is gevestigd in het historische Prinsenhof aan het Martinikerkhof.

Hij komt er zo vaak dat conciërge/medewerker Tonny Veuger hem gratis binnenlaat. De wederzijdse belangstelling voor Rock ’n Roll schept een band en als Edo zijn grammofoonplaten van Bill Haley, Fats Domino en Elvis Presley meebrengt en Tonny zijn platenspeler in een geschikte ruimte opstelt en de platen worden afgespeeld, wordt het gezellig.

Dat trekt de aandacht van leeftijdgenoten en steeds meer jeugd uit de binnenstad komt er op af, zoals Jacob Roffel en Henk Homan, die ook zijn platen meeneemt.

 Omdat bioloog Fop I. Brouwer, die vanuit hetzelfde gebouw uitzendingen voor de RONO verzorgt na een tijdje genoeg heeft van de reuring en ook niet van Rock ’n Roll-muziek houdt, moeten de jongens tot hun spijt opbreken. Bovendien ontdekt vader Hut dat Edo al lang niet meer naar school gaat. Edo wordt naar de Weeva gestuurd waar hij leerling-kelner wordt.

1956- 1960

Tonny Veuger stelt voor om elders opnieuw te beginnen en een meer geschikte locatie te zoeken om er meer jeugd van mee te laten genieten. Een makelaardij op de hoek van de Schoolstraat biedt hen in de zomer van 1956 een gedeelte van een verhuurde woning aan voor 6 gulden per maand.

De woning staat achter in Helpman, aan het eind van een doodlopende aftakking van de Helperwestsinge en een deel van de woning wordt gehuurd door de familie Jager. Het leegstaande deel bestaat uit twee delen en een naastgelegen schuur. Hier wordt in de weekeinden een soort muzikale instuif gecreëerd waar plaatjes worden gedraaid en limonade wordt geschonken. In het begin bestaat het ledenbestand uit dertig betalende leden, maar de aanloop wordt groter en groter.

Na verloop van tijd komt er een bestuur en worden er op de woensdag- en zaterdagmiddag en de zondagmorgen andere activiteiten voor de jeugd bedacht, zoals tafeltennissen, kaarten, dammen, schaken en sporten als voetbal, handbal en boksen in de schuur.

Jacob Roffel wordt secretaris en penningmeester van de club. Vanwege een permanent geldgebrek stelt hij de bestuursleden voor om ieder een krantenwijk te nemen, radiogidsen te bezorgen en donateurs te zoeken om zo de clubkas te spekken.

Officiële status.

Na een aanloopperiode wordt de club einde 1956 of begin 1957 omgezet in een Sociëteit met leden met de naam “Moderne Jeugd en Jongeren Sociëteit” (MJJS)

De gemeente draagt 2 gulden per jaar per betalend lid bij. Dat levert het eerste jaar 160 gulden op. Voor de verwarming mogen ze de overgebleven brandstoffen van de buurman kolenboer Posthumus opstoken in het potkacheltje en de stroom komt van de familie Jager. Er wordt een limonade- en koffiebarretje getimmerd en ook een toneeltje tegen de zijmuur. Op 1 Maart 1960 heeft de club, vooral door de inspanningen van Be Veuger ongeveer 100 leden.

Er komt een “lidmaatschapskaart op naam” met het wapen van de gemeente Groningen op de achterzijde. Voor het lidmaatschap betalen de heren 8 gulden per jaar en de dames 1 gulden.

Het blijft moeilijk om rond te komen en om de lidmaatschapsgelden te innen vanwege geldgebrek bij de leden. 

Maar de instuif wordt drukker en drukker, vooral vanwege de belangstelling van Indische muziekliefhebbers. Er worden zgn. Teenagershows en Rock ‘n Roll wedstrijden georganiseerd waar “vrij” gedanst mag worden. Little Ritz en de Rocking Butterflies, Big Hill (pseudoniem voor Hilbrand van der Berg) en de Rock Bombers repeteren er en/of treden er op. De zich losmakende jongeren heeft er een toptijd, ze wordt ook wel “De ongrijpbare Jeugd” genoemd. 

Lawaaiig is het af en toe wel, maar de familie Jager en hun kinderen vonden het vooral leuk. Mevr. Jager fungeert zelfs af en toe als portier en weigert mensen die volgens haar een negatieve invloed op de club kunnen hebben. Een neef, Freddy Jager wordt handbal- en bokstrainer bij de club.

Problemen doen zich eigenlijk niet voor, ook omdat men de regels strak hanteert, maar toch krijgt niet alle jeugd toestemming van de ouders om er te komen.

Na afloop van de clubavonden en voordat men naar café Trefpunt aan de Verlengde Heereweg gaat, wordt er door het bestuur koffie gedronken en geëvalueerd bij de familie Jager. 

De steeds drukker wordende instuif achterin de woning van de familie Jager begint langzaamaan uit z’n voegen te barsten en het gebrek aan voorzieningen en de zeer slechte staat van het pand dat eigenlijk op de nominatie staat om gesloopt te worden, begint bezwaarlijk te worden.

Krotje 2 (Nieuwe locatie) 1960-1961

Door de bemiddeling van dominee Matzer van Bloois en de plaatselijke hoofdagent wordt op een steenworp afstand een nieuwe locatie gevonden in het leegstaande kunststoffabriekje van Lamaf. De naam Krotje blijft, want ook deze locatie is enigszins in verval en onder de leden was de naam Het Krotje inmiddels ingeburgerd.

Edo Hut is inmiddels in 1959 naar Den Haag verhuisd waar hij kelner is in het Kurhaus te Scheveningen. Vanuit het ledenbestand stuurt hij gestencilde uitnodigingen rond voor een reünie van het Krotje en een groot openingsfeest in de nazomer van 1960 van de nieuwe locatie. Edo heeft echter vanwege te drukke werkzaamheden in Scheveningen geen tijd om te komen en er moeten ook nog veel aanpassingen worden gedaan die tot uitstel van de opening en uiteindelijk tot het afblazen van het geplande openingsfeest leiden. Edo en Henk helpen nog mee met het gereedmaken van het “nieuwe”Krotje, zoals het aanbrengen van nieuwe vloerbalken en het metselen van een vrij hoog podium. 

Omdat het budget niet toereikend is worden de werkzaamheden en aanpassingen aanvankelijk door vrijwilligers gedaan, maar zo nu en dan geeft de gemeente aan dat er professionele hulp moet worden ingeschakeld en draagt dan ook bij aan de kosten. De nieuwe beatclub gaat pas een klein jaar later in de zomer van 1961 open.

Edo staat door zijn verhuizing naar Scheveningen wat meer op afstand van Het Krotje en moet alles wat loslaten. De aangekochte platenkollektie wordt nagelaten aan het nieuwe bestuur.

Beat club van het Noorden “The place to be”.

Vanaf dat moment namen de gebroeders Tonny, Be en Krijn Veuger het beheer van Het Krotje over en komt het accent meer te liggen op live muziek. Op de nieuwe locatie treden jarenlang talloze Groninger bands op en er komen nieuwe initiatieven zoals “debating teams”, studie weekenden en een theatergroep. En er wordt een Jazz-sociëteit binnen de MJJS opgezet.

Be richt zich vooral op de bands en de live muziek en Krijn wordt de nieuwe voorzitter. Jacob Roffel blijft secretaris/penningmeester, Henk Homan moest in dienst en de latere spelers-verzorger van FC Groningen , Johnny Visser wordt de nieuwe boks-sporttrainer en portier.

Be Veuger heeft veel betekend voor de populariteit van allerlei bandjes en voor de programmering van live optredens in Groningen door zijn Rocking NV, een soort boekings-bureau voor bandjes. Veel bands beschouwen het Krotje dan ook als dè beatclub van het Noorden en tonen daar hun nieuwste outfits, spelen daar de allernieuwste hits en willen daar naam maken. 

Men heeft er wat voor over, want het Krotje is voor de muzikant die met de stadsbus reist, en dat zijn er veel, moeilijk te bereiken. Vanaf de Verlengde Hereweg naar het Krotje is het nog een heel eind sjouwen met de apparatuur. 

De wekelijkse aankondiging in de nieuwsbladen van de “Teenageravond” trekt steeds meer publiek. Als vlakbij de nieuwe woonwijk de Wijert wordt aangelegd komen ook veel van de nieuwe bewoners, Indische mensen op de muziek af. Van heinde en verre, zelfs uit Noord Duitsland komt men per bromfiets naar de beatclub. Vooral op de zaterdagavonden hangt er een verwachtingsvolle en broeierige sfeer. Iedere avond wordt afgesloten met het nummer “So long”van Fats Domino.

Legendarisch zou het Krotje zeker worden en door de jaren heen worden er talloze reünie- optredens in de stad georganiseerd met als onderwerp het Krotje. 

Gerard Groothuis

Met dank aan Edo Hut en Henk Homan.